Okul Aidiyeti, Umutsuzluk ve Akademik Başarı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18099745Anahtar Kelimeler:
okul aidiyeti, umutsuzluk, akademik başarıÖzet
Araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin okul aidiyeti, umutsuzluk ve akademik başarı arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş olup ilişkisel (korelasyonel) ve nedensel karşılaştırma deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören 218 kız öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öğrencilerin okul aidiyet düzeyleri, umutsuzluk algıları ve akademik başarı durumları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğrencilerin okul aidiyet düzeylerinin akademik başarı durumlarına göre anlamlı biçimde farklılaştığını; akademik başarısı yüksek olan öğrencilerin okula yönelik aidiyet algılarının daha güçlü olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, öğrencilerin umutsuzluk düzeylerinin akademik başarıya göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu ise okul aidiyeti ile umutsuzluk arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin bulunmasıdır. Okula kendini daha fazla ait hisseden öğrencilerin, geleceğe yönelik umutsuzluk algılarının daha düşük olduğu görülmüştür.
Referanslar
Adelabu, D. H. (2007). Time perspective and school membership as correlates to academic achievement among African American adolescents. Adolescence, 42(167), 525-538.
Aktaş, H. (2025). İlahiyat fakültesi öğrencilerinde popüler dindarlık ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 9(1), 405-428.
Altınsoy, F., ve Karakaya Özyer, K. (2018). Liseli ergenlerde okula aidiyet duygusu: Umutsuzluk ve yalnızlık ile ilişkileri. İlköğretim Online, 17(3), 1751-1764.
Arslan, G., & Duru, E. (2017). Initial development and validation of the school belongingness scale. Child Indicators Research, 10(4), 1043-1058.
Arslan, G., & Tanhan, A. (2019). Ergenlerde okul aidiyeti, okul işlevleri ve psikolojik uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 33(2), 318-332.
Beck, A. T., Weissman, A., Lester, D., & Trexler, L. (1974). The measurement of pessimism: the hopelessness scale. Journal of consulting and clinical psychology, 42(6), 861-865.
Booker, K. C. (2004). Exploring school belonging and academic achievement in African American adolescents. Curriculum and Teaching Dialogue, 6(2), 131-143.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Cohen, J. (1990). Things I have learned (so far). American psychologist, 45(12), 1304.
Eğmir, E., & Çelik, H. (2021). Öğretmen adaylarının Türk eğitim sisteminin sorunlarına olan yaklaşımı ve kültürel bazda küresel problemlere yakınlık düzeyleri. OPUS International Journal of Society Researches, 17(34), 940-979.
Güneş, T., ve Taştan Akdağ, F. (2017). Lise öğrencilerinin fizik dersine yönelik umutsuzluk düzeyleri. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(2), 499-507.
Kaçar, T. (2024). Türkiye’de ve Fransa’da öğrencilerin okul terki ve devamsızlık nedenleri: Sistematik derleme çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 20(2), 136-151.
Kara, M. (2020). Eğitim paydaşlarının görüşleri doğrultusunda Türk eğitim sisteminin sorunları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1650-1694.
Loukas, A., Suzuki, R. Horton, K.D. (2006). Examining school connectedness as a mediator of school climate effects. Journal of Research on Adolesence, 16(3), 491-502.
Marques, S. C., Pais-Ribeiro, J. L., & Lopez, S. J. (2011). The role of positive psychology constructs in predicting mental health and academic achievement in children and adolescents: A two-year longitudinal study. Journal of Happiness Studies, 12(6), 1049-1062.
Sağlam, Y., Birsen, N., & Karaçetin, G. (2025). Yatan çocuk ve ergen psikiyatri hastalarının klinik özellikleri ile bakım verenlerin kaygı, umutsuzluk, bakım yükü ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi, 47(4), 606-613.
Sarı, M. (2013). Lise öğrencilerinde okula aidiyet duygusu. Anadolu University Journal of Social Sciences/Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 147-160.
Seber, G., Dilbaz, N., Kaptanoğlu, C., ve Tekin, D. (1993). Umutsuzluk ölçeği: Geçerlilik ve güvenirliği. Kriz dergisi, 1(3), 139-142.
Snyder, C. R. (Ed.). (2000). Handbook of hope: Theory, measures, and applications. California: Academic Press.
Snyder, C. R., Harris, C., Anderson, J. R., Holleran, S. A., Irving, L. M., Sigmon, S. T., ... & Harney, P. (1991). The will and the ways: Development and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, 60(4), 570-585.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited.
Ürek, D. (2025). Tıp fakültesi öğrencilerinin umutsuzluk düzeyleri ile beyin göçüne yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(2), 396-410.
Wentzel, K. R. (2017). Peer relationships, motivation, and academic performance at school. In A. Elliot, C. Dweck, & D. Yaeger (Eds.), Handbook of Competence and Motivation (2nd edition; p. 586-603). New York: The Guilford Press.
Yazar Aslan, B. (2015). Genç işsizliğe yönelik alan araştırması: üniversite öğrencileri arasında kaygı ve umutsuzluk. Çalışma İlişkileri Dergisi, 6(2), 71-86.
Yeşil, R., & Şahan, E. (2015). Öğretmen adaylarının Türk eğitim sisteminin en önemli sorun, neden ve çözüm yollarına ilişkin algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 123-143.
Yılmaz, E., & Bahçalı, T. (2025). Özel gereksinimli çocuğu olan ailelerin yılmazlık, tükenmişlik ve umutsuzluk düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (64), 1424-1446.
Yoncalık, O., & Kan, A. (2025). Lise öğrencilerinde azim, mutluluk ve umutsuzluğun, yaşam doyumları ve akademik başarılarına etkisi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(42), 400-437.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 International Journal of Progressive Studies in Education (ijopse)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
