Ortaöğretim İngilizce Öğretim Programında Kök Değerlerin Göstergebilimsel Analiz Yöntemi ile İncelenmesi
Özet Görüntüleme: 35
/ 
PDF İndirme: 19
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18099513Anahtar Kelimeler:
değerler eğitimi, göstergebilim, İngilizce öğretim programı, doküman analiziÖzet
Bu araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2018 yılında yayımlanan Ortaöğretim İngilizce Dersi Öğretim Programı doğrultusunda hazırlanan 9. sınıf İngilizce ders kitabını değerler eğitimi açısından incelemektedir. Bu çalışmanın amacı, Bakanlık tarafından belirlenen adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik olmak üzere on kök değerin, ders kitabı görsellerinde hangi düzeyde ve nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemleri ile tasarlanmıştır. Verilerin analizi kapsamında görsellerin çözümlenmesinde Charles Sanders Peirce’ın Göstergebilimsel Üçgen Modeli temel alınmıştır. Analiz sonucunda, kitapta yer alan toplam 298 görselin 105’inin söz konusu değerlerle doğrudan veya dolaylı biçimde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Temsil edilen değerler arasında sorumluluk, saygı ve vatanseverlik öne çıkarken; adalet ve dürüstlük değerlerinin hiçbir görselde yer almadığı tespit edilmiştir. Bu bulgu, değerlerin görsel temsillerinin dağılımında belirgin bir dengesizlik bulunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma İngilizce ders kitaplarında değerler eğitiminin görsel boyutunun daha bütüncül, dengeli ve kapsayıcı bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, öğretim materyallerinin değerler eğitimi hedefleriyle daha uyumlu hâle getirilmesi, öğrencilere kazandırılması amaçlanan değerlerin etkili biçimde desteklenmesine katkı sağlayacaktır.
Referanslar
Beill, B. (2003). İyi çocuk, zor çocuk: Doğru davranışlar çocuklara nasıl kazandırılır? (Çev. Ed.Yorulmaz C.). Arkadaş Yayınevi.
Çapoğlu, E., & Okur, A. (2015). Ortaokul 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerde yer alan değerler. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 90–104.
Çeltik, H. (2022). Yabancı dil öğretiminde dört temel dil becerisi üzerine bir inceleme çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 11(31), 107-131.
Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Danesi, M. (2004). Messages, signs and meanings: A basic textbook in semiotics and communication. Canadian Scholars’ Press.
Demirpolat, B. C. (2015). Türkiye’nin yabancı dil öğretimiyle imtihanı: Sorunlar ve çözüm önerileri. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA), 131, 1–24.
Dyer, B., & Bushell, B. (1996). World issues or a global perspective?. LANGUAGE TEACHER-KYOTO-JALT-, 20, 10-19.
Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazanılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79–96.
Erkman, F. (2005). Göstergebilime giriş. İstanbul: Multilingual Yayınları.
Eriana, A. (2015). Peirce’s semiotics analysis of icon and symbol on perfume advertisements (Unpublished doctoral dissertation). State Islamic University Syarif Hidayatullah Jakarta.
Fırat, H., & Mocan, A. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki hikayelerde yer alan değerler. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 183(183), 25-49.
Genç, A. (1999). İlköğretimde yabancı dil. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 229–307.
Johnson-Laird, P. N. (2002). Peirce, logic diagrams, and the elementary operations of reasoning. Thinking & Reasoning, 8(1), 69–95.
Keyman, E. F. (2000). Globalleşme söylemleri ve kimlik talepleri: Türban sorununu anlamak. E. Fuat Keyman ve AY Sarıbay (der.), Global yerel eksende Türkiye, İstanbul: Alfa Yayınevi, 17-38.
Lovat, T. (2017). Values education as good practice pedagogy: Evidence from Australian empirical research. Journal of Moral Education, 46(1), 88–96.
Mahasneh, A. A., & Abdelal, R. (2022). Resemiotization of illustrations in children’s picture books between english and arabic. Sage Open, 12(2), 21582440221093364.
Meydan, H. (2014). Okulda değerler eğitiminin yeri ve değerler eğitimi yaklaşımları üzerine bir değerlendirme. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 93–108.
MEB, (2018). İngilizce Dersi Öğretim Programı (İkokul ve Ortaokul 2-8 sınıflar). Ankara.
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü. (2022, Haziran 1). Değerler eğitimi etkinlik kitabı.
Oleksak, R. (2007). Ensuring America’s place in the global economy by building language capacity in the schools. Foreign Language Annals, 40(1), 5.
Parmentier, R. J. (1994). Signs in society: Studies in semiotic anthropology. Indiana University Press.
Pilatin, Ü. (2018). Din kültürü ve ahlak bilgisi 8. sınıf ders kitabında yer alan değerlerin göstergebilimsel analizi. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi, 2, 54–71.
Pilav, S., & Erdoğan, Ş. (2016). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki bilgilendirici metinlerin değer iletimi açısından incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 45(210), 351-371.
Rawls, J. (1999). A theory of justice: Revised edition. Harvard University Press.
Richards, J. C., & Schmidt, R. (2010). Longman dictionary of language teaching and applied linguistics (4th ed.). Pearson Education Limited.
Rifat, M. (2009). Gösterge bilimin ABC’si. İstanbul: Say Yayınları.
Saussure, F. (1985). Genel dilbilim dersleri. (Çev: Berke Vardar). Ankara: Birey ve Toplum Yayınları.
Topal, Y. (2019). Değerler eğitimi ve on kök değer. Mavi Atlas, 7(1), 245–254.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 International Journal of Progressive Studies in Education (ijopse)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
