Vatanseverlik Değerinin Kazandırılmasında Sosyal Bilgiler Dersinin Rolüne Yönelik Öğretmen Görüşleri


Özet Görüntüleme: 145 / PDF İndirme: 97

Yazarlar

  • İbrahim Çelik Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.8347021

Anahtar Kelimeler:

Sosyal bilgiler dersi, vatanseverlik değeri, öğretmen görüşleri

Özet

Sosyal bilgiler eğitiminin kazanımlarından biri, öğrencilere vatanseverlik değerinin kazandırılmasıdır. Sosyal bilgiler; ilkokul ve ortaokul öğrencilerine geçmiş, bugün ve gelecek bağlamında ders içeriği sunarak onların üretken ve vatansever bireyler olarak yetişmelerini amaçlamaktadır. Sosyal bilgilerin bu amacı göz önünde bulundurularak gerçekleştirilen bu araştırmada vatanseverlik değerinin kazandırılmasında sosyal bilgiler dersinin rolüyle ilgili öğretmen görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Katılımcı grupta Tokat il sınırları içerisinde yer alan üç ayrı ortaokulda görev yapan 10 sosyal bilgiler öğretmeni yer almıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik değerine yönelik farklı tanımlar yapmış oldukları, sosyal bilgiler dersinin kapsamını farklı biçimlerde ifade ettikleri, öğrencilerin vatanseverlik değerini yaparak-yaşayarak kazanabileceğini düşünmekle birlikte çeşitli bakış açılarına sahip oldukları, vatanseverlik değerinin kazandırılmasında sosyal bilgiler dersinin rolüyle ilgili olarak sosyal bilgileri vatanseverlik değeri kazandırmak amacı güden temel ders olarak gördükleri belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar esas alınarak Milli eğitim Bakanlığı’na ve benzer araştırmalar yapmayı düşünen araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Referanslar

Aktan, O., & Padem, S. (2013). İlköğretim 5. Sinif sosyal bilgiler ders kitabinda kullanilan okuma metinlerinde yer alan değerler. Asya Öğretim Dergisi, 1(2), 44-55. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/aji/issue/1536/18819

Aktaş, V., & Ayaydın, Y. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin küresel vatandaşlık eğitimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Social Science Research, 12(1), 134-154. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ijssresearch/issue/77777/1313788

Avcı, A. A. (2015). Sosyal Bilgiler dersinde vatanseverlik değerinin kazandırılmasına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kastamonu.

Ayaydın, Y., & Aktaş, V. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersindeki tarih konularının öğretimine yönelik görüşleri. Eğitim, Kuram ve Uygulama Araştırma Dergisi, 6(3), 393-408. https://doi.org/10.38089/ekuad.2020.35

Aydın, D., & Tay, Bayram. (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretiminde okuma becerilerinin etkin kullanımına yönelik sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 321-353. https://doi.org/10.18039/ajesi.454580

Bakioğlu, A., & Kurt, T. (2009). Öğretmenlerin demokrasi vatandaşlık ve vatanseverlik algılarının nitel olarak incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29, 19- 39. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/maruaebd/issue/370/2111

Barr, R. D., Barth, J. L., & Shermis, S. S. (1977). Defining the social studies (No. 51). Arlington, VA: National Council for the Social Studies.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

Doğan, İ. (2007, Kasım). Türk eğitim sisteminde değer sorunu. Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu’nda sunulmuş bildiri, İstanbul.

Down, B. (2004). From patriotism to critical democracy: Shifting discourses of citizenship education in social studies. History of Education Review, 33(1), 14-27. https://doi.org/10.1108/08198691200400002

Erbaş, A. A. (2021). Sosyal bilgiler öğretim programındaki değerlerin sosyal bilgiler ders kitaplarına yansımaları. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(1), 23-40. https://doi.org/10.48146/odusobiad.779737

Ersoy, A. F., & Öztürk, F. (2015). Bir vatandaşlık değeri olarak yurtseverlik: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının algısı. İlköğretim Online, 14(3), 974- 992. https://doi.org/10.17051/io.2015.85864

Evans, R. W. (2004). The social studies wars: What should we teach the children?. New york: Teachers College Press.

Gündüz, D. D., Gündüz, M., Mertol, H., & Çelikkol, Ö. (2019). Tarih öğretmenlerinin ortaöğretim öğrencilerine ‘vatanseverlik’değerini öğretirken kullandıkları değer yaklaşımlarının tespit edilmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 591-606. https://doi.org/10.33692/avrasyad.543850

Halstead, J. M., & Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169-202. https://doi.org/10.1080/713657146

Kan, Ç. (2010). Sosyal bilgiler dersi ve değerler eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 40(187), 138-145. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/milliegitim/issue/36197/407034

Karagözoğlu, N. (2018). Sosyal bilgiler dersinde vatanseverlik değerinin kazandırılmasında kadın kahramanların yaşam öykülerinin kullanılması. International Journal of Field Education, 4(2), 97-110. https://doi.org/10.32570/ijofe.477068

Karasu Avcı, E., & İbret, B. Ü. (2016). Preschool teacher candidates’ opinions about the value of patriotism. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2501-2518. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/27735/317925

Karasu Avcı, E., Avcı, A. A., & İbret, B. Ü. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik değerinin kazandırılmasına yönelik görüşleri. İlköğretim Online, 16(4), 1558-1574. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342974

Kızılıçelik, S., & Erjem, Y. (1994). Açıklamalı sosyoloji terimler sözlüğü. Konya: Atilla Kitabevi.

Kurtdede Fidan, N. (2013). Sosyal bilgiler dersinde değerler eğitimi: Nitel bir araştırma. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 361–388. https://doi.org/10.9761/JASSS796

Livi, S., Leone, L., Falgares, G., & Lombardo, F. (2014). Values, ideological attitudes and patriotism. Personality and Individual Differences, 64, 141-146. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.02.040

MEB (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

Memişoğlu, H. (2014). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerine göre vatandaşlık eğitimi. Turkish Studies, 9(5), 1565-1584. Retrieved from http://acikerisim.ibu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12491/3205/hatice-memisoglu.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Öztürk, C. (2012). Sosyal bilgiler:Ttoplumsal yaşama disiplinlerarası bir bakış, C. Öztürk (Ed.). Sosyal bilgiler öğretimi içinde (ss.2-30). Ankara: Pegem Akademi.

Primoratz, I. (2009). Patriotism and the value of citizenship. Acta Analytica, 24(1), 63-67. https://doi.org/10.1007/s12136-009-0044-6

Seven, S. (2001). İlköğretim sosyal bilgiler ders kitapları hakkında öğretmen ve öğrenci görüşleri (Yüksek Lisans Tezi) Celal Bayar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.

Tay, B., & Yıldırım, K. (2009). Sosyal bilgiler dersinde kazandırılması amaçlanan değerlere ilişkin veli görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1499-1542. Retrieved from https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/97402/

Ulusoy, K. (2019). Karakter ve değerler eğitimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yıldız, R. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik ve sosyal bilgiler derslerinde vatanseverlik eğitimi hakkındaki görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). Dumlupınar Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.

İndir

Yayınlanmış

2023-10-01

Nasıl Atıf Yapılır

Çelik, İbrahim. (2023). Vatanseverlik Değerinin Kazandırılmasında Sosyal Bilgiler Dersinin Rolüne Yönelik Öğretmen Görüşleri. International Journal of Progressive Studies in Education (ijopse), 1(2), 31–45. https://doi.org/10.5281/zenodo.8347021

Sayı

Bölüm

Araştırma Makaleleri